Krew pępowinowa nadzieją w leczeniu mózgowego porażenia dziecięcego

Najnowsze badania wykazały pozytywny wpływ podania własnych komórek macierzystych u chorych na mózgowe porażenie dziecięce (MPDz). To krok milowy w leczeniu schorzeń niemożliwych do wykrycia podczas badań prenatalnych i nadzieja na lepsze życie dla dzieci na całym świecie.

Mózgowe porażenie dziecięce (MPDz) to najczęściej występująca przyczyna niepełnosprawności u dzieci. Zdarza się na 2–3/1000 żywych urodzeń – to częściej niż zespół Downa. Mózgowe porażenie dziecięce to zespół objawów określających zaburzenia ruchu i postawy. Zazwyczaj wiąże się z problemami z koordynacją ruchową, różnego stopnia sztywnościami lub wiotkością mięśni, przełykaniem pokarmów czy mówieniem. Powstaje wskutek uszkodzenia mózgu w okresie życia płodowego, w trakcie porodu lub też po nim. Podstawą terapii schorzenia jest rehabilitacja ruchowa oraz terapia zaburzeń towarzyszących. Nadzieją dla osób cierpiących na MPDz mogą być własne komórki macierzyste z krwi pępowinowej. Naukowcy z Duke University, pod przewodnictwem prof. Joanne Kutzberg, przeprowadzili badania w grupie 63 dzieci w wieku 1–6 lat z rozpoznanym MPDz. W badaniu brały udział dzieci z niedowładem połowicznym lub ze stopniem niepełnosprawności na poziomie między 2.-4. według skali GMFCS, czyli ze znacznymi problemami z poruszaniem się – często wymagającymi wsparcia. Badania potwierdziły, że u pacjentów, którzy otrzymali wyższe dawki komórek macierzystych, odnotowano większą poprawę w badaniu oceniającym połączenia funkcjonalne w ośrodkowym układzie nerwowym po 12 miesiącach od podania.

Szczęściarz Mateusz

Polski Bank Komórek Macierzystych wydał dotychczas 4 porcje własnej krwi pępowinowej do leczenia dzieci zmagających się z mózgowym porażeniem dziecięcym. Wśród nich jest 6-letni Mateusz, który urodził się z wadami wrodzonymi. Na co dzień funkcjonuje dzięki specjalistycznym urządzeniom, m.in. wózkowi, za pomocą którego może się poruszać. Chłopiec nie komunikuje się z rodzicami. Mama Mateusza mówi: „Koleżanka powiedziała mi, że w telewizji jest program, w którym rodzice opowiadają, jakie efekty nastąpiły po podaniu komórek macierzystych: że dziecko poczyniło jakieś duże postępy i że może warto spróbować. Wtedy dotarło do mnie, że przecież mamy zbankowane komórki, a ten program był o komórkach od obcego dawcy. Stwierdziłam wtedy, że skoro mamy, to trzeba je wykorzystać. Podanie wykonano w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Lublinie, z nadzieją, że komórki pomogą Mateuszowi dotkniętemu mózgowym porażeniem dziecięcym.

  1. Kent, Ruth, „Chapter 38: Cerebral Palsy”, „Handbook of Clinical Neurology 3. 110.”, Elsevier, 2013, s. 443-459.

Wyróżniamy kilka podstawowych postaci mózgowego porażenia dziecięcego:

  • Hemiplegia – porażenie połowiczne, obejmuje zaburzenia postawy, ruchów i napięcia mięśniowego po jednej stronie ciała. Charakteryzuje się spastycznym (zgięciowym) ustawieniem ręki i nogi.
  • Diplegia – porażenie obustronne – zazwyczaj dotyczące dolnych partii ciała. Chorzy zazwyczaj specyficznie się poruszają – na palcach z przywiedzionymi kolanami. Niektórzy muszą wspierać się o kulach lub na balkonikach.
  • Quadriplegia – porażenie czterokończynowe – zaburzenia postawy i ruchów dotyczą całego ciała. Objawia się dużą trudnością z utrzymaniem głowy i kontrolą mięśni okołoruchowych (m.in. trudności z gryzieniem, połykaniem czy mową).
  • Dyskineza – porażenie pozapiramidowe: ruchy mimowolne, zwłaszcza obejmujące mięśnie twarzy.
  • Ataxia – porażenie móżdżkowe – charakteryzujące się drżeniem mięśni podczas próby wykonania ruchu – tzw. drżeniem zamiarowym.
  • Postacie mieszane – może występować kilka wcześniej opisanych form jednocześnie.

WARTO PAMIĘTAĆ!

  1. Pobieranie komórek macierzystych jest uznawane przez Parlament Europejski oraz Polskie Towarzystwo Ginekologiczne.
  1. Od stycznia 2019 r. każda ciężarna jest informowana o możliwości zabezpieczenia krwi pępowinowej zgodnie ze standardem organizacyjnym opieki okołoporodowej.
  1. Komórki macierzyste są standardowo wykorzystywane w leczeniu 80 ciężkich chorób onkologicznych i hematologicznych.
  1. Polski Bank Komórek Macierzystych daje dostęp do leczenia komórkami macierzystymi także w mózgowym porażeniu dziecięcym.