Raport – komórki macierzyste

Krew pępowinowa, komórki macierzyste – czym są, jak możemy je wykorzystać, jakie są przeciwwskazania do ich zastosowania, jakie instytucje zajmują się przechowywaniem i ustalają standardy postępowania z tym materiałem? Zebraliśmy najistotniejsze informacje na temat tych zagadnień. Poniżej w skrócie przedstawiamy to, co każdy Rodzic powinien wiedzieć na ich temat.

Komórki macierzyste są komórkami o unikatowych zdolnościach do różnicowania się w inne, z których zbudowane są tkanki człowieka, między innymi są multipotencjalne, tj. komórka macierzysta może przekształcić się w inną komórkę – np. krwinkę czerwoną, płytkę krwi, komórkę mięśniową czy nerwową. Proces różnicowania zachodzi przez całe życie, ale najbardziej intensywny jest w trakcie rozwoju płodowego. Po urodzeniu aktywnie zachodzi np. w szpiku, gdzie powstają komórki układu krwiotwórczego. Komórki macierzyste znajdują się także w: skórze, tkance tłuszczowej, tkance mięśniowej czy w wątrobie. Komórki macierzyste są wykorzystywane w leczeniu kilkudziesięciu chorób dzieci i dorosłych.

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej

Źródłami krwiotwórczych komórek macierzystych są: mobilizowana krew obwodowa, szpik oraz krew pępowinowa. Najwygodniejszym i jedynym nieinwazyjnym sposobem pozyskania komórek macierzystych jest pozyskanie ich z krwi pępowinowej. Krwiotwórcze komórki macierzyste z krwi pępowinowej mają przewagę nad komórkami pochodzącymi z innych źródeł. Ich zdolności regeneracyjne są ok. dziesięciokrotnie większe niż komórek pochodzących ze szpiku. Ponadto fakt mniejszego ryzyka odrzucenia przeszczepu komórek z krwi pępowinowej sprawia, że coraz częściej przeszczepia się krwiotwórcze komórki macierzyste z krwi pępowinowej zamiast przeszczepień komórek macierzystych z innych źródeł. W najbardziej rozwiniętych krajach – Stanach Zjednoczonych czy w Japonii – odsetek przeszczepień macierzystych z krwi pępowinowej u dzieci wynosi ok. 50%.

Pozyskiwanie krwi pępowinowej

Krew pępowinowa jest źródłem komórek macierzystych. Jej pozyskanie jest możliwe wyłącznie przy porodzie. Ma to miejsce po odpępnieniu Dziecka. Jest to więc zabieg całkowicie nieinwazyjny, bezbolesny i neutralny dla Matki i Dziecka. Pozyskania dokonuje przeszkolona położna, korzystając ze specjalnego zestawu do pozyskania krwi pępowinowej. Następnie krew transportuje się w odpowiednio zabezpieczonym zestawie. Pozyskanie krwi jest możliwe w szpitalach, współpracujących z bankami krwi pępowinowej, o zasięgu działania lokalnym lub ogólnopolskim.

Parametry krwi pępowinowej

Laboratoria, przeprowadzając analizę krwi pępowinowej, w zależności od przyjętego standardu, mają różny zakres badań – większość ogranicza się do podstawowych badań (objętość, liczba komórek), podczas gdy najlepsze laboratoria przeprowadzają zaawansowane badania wirusologiczne, bakteriologiczne, czy też określają liczbę komórek CD34+.
Z punktu widzenia wartości krwi pępowinowej do ewentualnej transplantacji w schorzeniach hematologicznych ma znaczenie np. liczba komórek jednojądrzastych – leukocytów (WBC) oraz ich żywotność. Objętość pozyskanej krwi ma mniejsze znaczenie, bo nie zawsze koreluje z liczbą WBC.

Ściągnij bezpłatną wersję magazynu, aby dowiedzieć się więcej